Fokkersoog: Zandokan Eden

Op 19 juni 2011 won Zandokan Eden de Grote Prijs der Lage Landen en hij deed dat op precies dezelfde wijze als zijn bet-bet-overgrootmoeder O Marijke, 55 jaar tevoren. Van start af de kop nemen en uit de greep van de achtervolgers blijven. Beide bleven een Europese topper voor: respectievelijk Unforgettable (+ 50 m) en Gay Noon (+ 75 m). De roots van Zandokan liggen bij de baan waar hij zijn beste prestatie heeft neergezet: in de stal van Flip Knijnenburg op Duindigt.



De Fokker
Er stond een leuk interview met Zandokan's fokker-eigenaar Jan van Marion in onze Breeders Special van 2011. Hij fokt met enkele Duitse en Nederlandse merries en de producten krijgen de achternaam mee van één van zijn drie Rotterdamse café's: Café Eden. Jan is fokker van de naar Zweden geëxporteerde crack Yellow Eden, die net als Zandokan van een Frans-Amerikaanse hengst afstamt, nl. de Kimberland-zoon Duc du Bossis. Yellow won in 2009 als 4-jarige op Vincennes in een recordtijd van 1.11,4 over 2.100 m en tijdens de Elitlopp-meeting van 2011 won hij de Harper Hanovers-lopp in 1.15,1 over 3.160 m. Dit zijn Europese topprestaties. Zijn winsom bedraagt ca. € 300.000. Daar heeft de fokker weinig van gekregen, maar het is wel iets om beretrots op te zijn. Zandokan Eden heeft hij zelf gehouden en hopelijk krijgt hij met deze klasseruin net zo veel succes.

Zandokan Eden
Bij de jaarlingenveiling werd Zandokan ingehouden op € 1.400, iets waar fokker Van Marion toen niet, maar nu wel heel blij mee is. Wat is er mooier dan met je eigen fokproduct grote successen te vieren? Het jaarling werd bij trainer Frank Westerveld beleerd en staat daar nog steeds. Zandokan debuteerde als tweejarige al op 18 augustus en werd toen vierde in 1.20,9. Een maand later volgde een derde plek in 1.22,0, waarna hij op rust ging. Als 3-jarige debuteerde hij in april met een tweede plaats, waarna hij zesde werd in de serie en derde in de Finale van het Criterium der Driejarigen. Hij maakte fouten in de Sweepstakes en koerste daarna even niet. In september won hij een gewone koers in zijn jaarrecord van 1.16,9. In november won hij op Duindigt de Najaars Stakes in 1.17,9, waarna het seizoen erop zat. Als 4-jarige won hij in 15 starts 7 keer, waaronder enkele Stakes-koersen. Zijn jaarrecord was 1.15,0. Hij koerste in de afgelopen winter door en begin dit jaar volgde de doorbraak naar de top. Het begon al in januari met de winst in het Willem H. Geersen Memoriaal. Hij startte zelfs op Vincennes waar hij in kansrijke positie na een stuurfout werd uitgeschakeld. De ruin won daarna het Stayerskampioenschap en een Gouden Stakes, werd vierde in het Kampioenschap der Nederlandse Paarden, derde in de Gouden Zweep, waarna de winst in de Grote Prijs der Lage Landen volgde, met een mooie eerste prijs van € 15.000, dankzij TAQA. Eigenaar en trainer willen het graag nog een keer in het buitenland proberen. De nu 5-jarige ruin lijkt er goed genoeg voor en heeft een mooie winsom van € 55.000 opgebouwd.

Zandokan Eden en Frank Westerveld winnen op Duindigt.

Vader Ganymède
Hij won twee Groupe-1 koersen, de Prix de l'Atlantique te Enghien en de Grand Prix van Oslo. Werd tweede of derde in vijf Gr.1-leeftijd-koersen op Vincennes. Hij behoorde tot de top van zijn jaargang en heeft een mooie winsom. Met zijn schofthoogte van 1.60 m is Ganymède naar Franse maatstaven niet groot, maar hij is wel goedgebouwd. Zijn vader is een zoon van de Amerikaan Royal Prestige, waardoor Ganymède voor driekwart Frans is, met fantastische voorouders als Nesmile, Quioco, Gadamès en Kerjacques. Als vaderpaard doet hij het uitstekend in heel Europa. In Frankrijk staat hij al jaren in de top-5 en hij was in 2008 zelfs kampioen bij de vaderpaarden. Zijn Franse blikvangers zijn de ruin Monte Georgio, Mambo King, Nil, Lage Landen-winnaar Nahar de Béval, Olimède, Oligano Lap, Olitro, Plenty Pocket en Power Jet. In Italië stond hij met kleine jaargangen zesde in 2009 en 2010. In Duitsland stond hij vorig jaar vierde, mede dankzij Armando Kievitshof, Heros, Baltimore As en Diego Guapa. In Nederland heeft hij t/m 2010 slechts 18 producten, waarvan Zandokan Eden, Alabama K, Wildfire en Zanimede de beste zijn. Zijn veulengeld voor Nederland bedraagt nu € 5.000.
Wat voor zijn vader Buvetier d'Aunou geldt, lijkt ook voor Ganymède te gelden: zijn zoons zijn als koerspaard veel beter dan zijn dochters. Wat niet wil zeggen dat hun dochters geen goede fokmerries kunnen worden. Integendeel, we kunnen er veel van verwachten, gezien de uitstekende moederlijnen van zowel Ganymède als Buvetier. Ganymède's grootmoeder is de topmerrie Gadamès, die in 1978 ongeplaatst was in de Grote Prijs der Lage Landen, maar in Frankrijk omgerekend 2 miljoen Euro wist te winnen. Zij werd tweede in zowel de Prix de France als de Prix de Paris, en derde in de Prix d'Amérique van 1980, achter Eléazar en Grandpré. Ze bracht twee recordloze producten. Haar enige dochter Udamès is ook moeder van o.a. de dekhengst Halimède. Deze is als koerspaard en vaderpaard de mindere van zijn volle boer Ganymède. 


Boven: Vader Ganymède, een mooi en compact type hengst.

Moeder Incredible Regina
Van Marion kocht deze Duits gefokte merrie als koerspaard. In 22 starts won ze twee keer en zat slechts éénmaal niet in de prijzen. Ze verdiende in totaal iets meer dan 5 mille. Toch wilde Jan haar nog een goed record laten lopen voordat ze de fokkerij in ging. Dat is gelukt, want in april 2004 ze werd in Recklinghausen tegen paarden van de hogere klasse vierde in 1.14,6  achter Spoonfull, Me Myself and I en Starclass Design. De merrie bracht drie producten (zie de tabel) en is helaas bij de geboorte van haar laatste veulen gestorven.

Broodmare-sire
Dit is de veelvuldige Nederlandse kampioen der vaderpaarden, Incredible Crafts, die we al vaker zijn tegengekomen in onze Fokkersogen, als vader van Whiz Past en als broodmare-sire van Balance Fanatic en Zandokan Eden.


De hier tweejarige Incredible Crafts met Hennie Grift.

Moederlijn
Zandokan's Nederlandse moederlijn is die van Prinzess Bertha, een Duitse merrie van Amerikaanse origine, die hier eind jaren twintig werd geïmporteerd. Ze bracht slechts twee producten: W Petrosia (geb. 1929) en De Prinses Juliana (geb. 1936).
W Petrosia 1.28,1 kreeg 7 veulens, waarvan Iboya de beste was, ook als fokmerrie. Zij werd moeder van Derby-1959-winnaar Xuthus Hollandia en stammoeder van de in Zweden € 230.000 winnende Zorro Tuna (via Anne Hollandia) en van Hit Parade (via Sherly Hollandia). Laatstgenoemde is op haar beurt stammoeder van o.a. Top Arden, Leffoartwa, Keetje Tippel, Souteneur en Amour de la Rue. (Zie ook de Fokkersoog over Keetje Tippel)

Een andere dochter van W Petrosia is Sister Bertha N en via deze tak komen we bij de Gouden Zweep-winnaar Zorg van Boko.
De schimmelmerrie De Prinses Juliana 1.29,6 kwam terecht bij de drie Haagse gebroeders Knijnenburg, waarvan Flip beroepsmatig de drafsport bedreef. Een schilderachtige figuur, welbespraakt en goedgekleed. Op latere leeftijd leefde de vrijgezel als een kluizenaar in een stal op Duindigt. Veel succes had hij na de oorlog met De Prinses Juliana en haar 8 producten. Twee dochters staken er bovenuit: Gouden Zweep-winnares Thea Cornelia 1.18,1 en Grote Prijs der Lage Landen-winnares O Marijke. Deze paarden werden toen gereden door Flip's oomzegger Guus. Thea fokte teleurstellend en haar halfzuster O Marijke deed het veel beter. Een andere halfzus, Victoria Regina K, bracht Gouden Zweep-winnaar Hardy Regina. Regina was de stalnaam van een andere oomzegger, Wim Knijnenburg.

O Marijke
Deze mooie vosmerrie was een crack op de korte- en de langebaan. Ze won 24 keer bij haar 75 deelnames aan een kortebaanwedstrijd. Bij de 800 m-wedstijden won ze 2 keer bij 10 deelnames en op de langebaan was haar score 33 zeges in 100 starts. Vooral in haar laatste koersjaar, als  9-jarige, was ze zeer succesvol en in dat jaar won ze de Grote Prijs der Lage Landen. Flip had dit laatste al voorspeld, zoals ooit in een prachtig verhaal door Hans Eysvogel is beschreven, getiteld "In die Tasse von der Base". 
O Marijke's vader is op papier de Fransman Lord Maire, maar volgens Durk Minkema klopt dat niet. In de na-oorlogse jaren was er nog geen DNA-onderzoek om afstammingen te controleren. Er werden regelmatig illegale dekkingen uitgevoerd en O Marijke schijnt een dochter van de Amerikaans gefokte Duitse hengst Katalanier te zijn.

In de fokkerij bracht ze 10 veulens, waarvan er 7 het redelijk hebben gedaan. De beste was de merrie Ka Anjo, die ca. fl. 35.000 verdiende. Vijf andere bleven tussen 15.000 en 22.000 gulden steken. In de fokkerij is van Ka Anjo en haar halfzus Lana Rodney niets overgebleven. Van De Prinses K komen 36 afstammelingen, waarvan Alliane Lochties (€ 21.000) de beste is.
Een andere halfzus, Bea, heeft 47 nakomelingen met als beste Jessy van Zuilen (€ 55.000), Realy Furniture (€ 46.000, moeder van de Love You-zonen Your Love Lois en Berry's Boy), Viking Furniture, Gitty en Lars van Zuilen.
O Marijke's oudste dochter Armada Marijke kwam wel in de baan, verdiende slechts 900 gulden, maar heeft zich in de fokkerij gerevancheerd. Van haar stammen 142 dravers af. Zelf had ze 14 producten, waarvan er 9 in de baan kwamen, met als beste Mai Regina (€ 39.600) en Kora Marijke (€ 23.500). De 9 dochters van Armada Marijke brachten er in de fokkerij niet veel van terecht, met uitzondering van de oudste dochter Enigste 1.20,4 en de recordloze Liona Marijke. Enigste werd moeder van de Olivier B-zoon Raymond (€ 46.750) en van Zesta Rijstroom (€ 17.000). Liona Marijke werd door betere hengsten gedekt en van haar 12 producten kwamen er 10 in de baan. Zij werd moeder van o.m. Urica Marijke (€ 30.000), Victor Scott (€ 17.000) en Yessica (€ 16.500), alle drie van Heres. Verder stammen van haar af o.a. Ief Lochties, Pocket Money en Corine Rijnstroom. We gaan verder met Liona Marijke's volle zus Mai Regina.



Boven: O Marijke en Guus Knijnenburg winnen de Grote Prijs der Lage Landen,
voor de Zweedse crack Gay Noon (links).


Mai Regina
Zij was een dochter van Derbywinnaar Fernandel, de zoon van Double Six M en de goede Zweedse merrie Delta. Mai Regina was een van de succespaarden van Guus Knijnenburg, met een record van 1.17,3 en een winsom van € 39.600. Van haar 5 producten heeft alleen de Heres-dochter Ace Regina iets verdiend en alleen met haar is doorgefokt. Zie ook de tabel.

De volgende Regina
Ace Regina was in de koers geen hoogvlieger, maar deed het als fokmerrie goed voor fokker Goris Luyten uit Lekkerkerk. Vooral de Duits gefokte hengst Macky Mondial was een goede broodverdiener. Hij was een zoon van Mack the Knife, won 14 koersen in 60 starts en verdiende € 36.000.  De andere producten vindt u in de tabel. Luyten gaf de jongste dochter van Ace Regina ook de familienaam Regina mee en alleen met deze Incredible Regina is doorgefokt. Gelukkig maar, want zij bracht ons Zandokan Eden.

Resumé
Opvallend is dat in de tak van De Prinses Juliana vooral de merries de boventoon voeren. Echt goede hengsten/ruins vinden we niet, met uitzondering van Raymond. Ganymède heeft bij een merrie uit deze tak de juiste snaar geraakt, aan het middelmatige iets bijzonders toegevoegd en een crack gebracht. Niet bij de tweejarigen, maar wel bij de driejarige en oudere paarden lijkt dit toch de sleutel tot succes: Merries uit goede Nederlands/Amerikaanse moederlijnen kruisen met Frans-Amerikaanse tophengsten, zoals Coktail Jet, Love You, Ganymède, Juliano Star, etc. Zandokan Eden is er het zoveelste voorbeeld van. Maar ook Rise and Shine, Teaser Elegance, Uriah Boko, Until the End, Yellow Eden, Zorba Oldeson, de broers Zander en Andre W, Amour d'Occagnes, Nu Pagadi, enz. Zij behaalden internationale successen. Andersom gefokt kan mijns inziens ook heel goed: een top-Amerikaan op een hele goede Franse merrie, alleen zijn deze laatste voor onze fokkerij meestal veel te duur of onbereikbaar.
In de stamboom van Zandokan Eden vinden we weinig inteelt en weinig moderns. Uit een brede variatie van goede erfelijke eigenschappen met een scheut Frans kan blijkbaar toch iets heel moois tevoorschijn komen.

Verwijzing
Op de website van het NDR-Archief (www.archiefndr.nl ) vindt u alles over O Marijke in de Hall of Fame, met veel foto's en mooie verhalen.

terug naar Merries van de Maand