Fokkersoog: Iwema's First, Elite-fokmerrie met Orloffbloed

We blijven Durk Minkema missen. Hij hield o.a. de puntentelling voor de Elitemerries bij. Dat is niet gemakkelijk te automatiseren vanwege de ingewikkelde puntentoekenning; je moet de fokprestaties bijhouden en aanvoelen welke merrie wel eens in aanmerking zou kunnen komen. Door geëxporteerde fokproducten wordt het nog veel lastiger om bij te houden. Als u een merrie kent, die volgens u in aanmerking komt, laat het ons weten. Via via kregen we de tip dat Iwema's First Elitemerrie was geworden en het klopt, dankzij buitenlandse successen van twee producten, die haar nog 2 punten bezorgden. De merrie heeft verschillende eigenaren gehad. Boko Stables Holland en de familie Gerrits hebben om de beurt met Iwema's First gefokt en de merrie is vorig jaar op de Unitrot-veiling, drachtig van Pegasus Boko, in bezit gekomen van Mevr. R. de Vries-Engelsma.



De Fokker
De heer Arthur Blankenstein uit Hilversum fokte met Catia Zuidvelde en het hele rijtje in de tabel onder deze merrie is door hem gefokt. Iwema's First is zo genoemd, omdat ze het eerste veulen was, dat op de Flevofarm in Lelystad is geboren. Blankenstein won begin 1993 de hoofdprijs in de Staatsloterij (100.000 gld.) en ging daarna tweemaal met zijn fokmerrie naar de dure dekhengst Harmonious. De jaarlingen werden goed verkocht, maar als koerspaard brachten ze er niets van terecht. Blankenstein werkte bij de TV en was assistent van Paul de Leeuw, naar wie hij het laatste veulen van Catia Zuidvelde heeft genoemd. Deze draver zorgde voor veel publiciteit en ging koersen voor een goed doel.

Als koerspaard
Iwema's First won 15 maal in 50 starts. Tien keer was ze tweede en 7 keer derde. Trouwe merrie, die altijd meestreed om de prijzen. Slechts zesmaal won ze geen prijs. In training bij Hugo Langeweg startte ze als tweejarige eenmaal en werd toen vierde. Als driejarige deed ze niet mee aan de Klassiekers, behalve aan de Fokkers Trofee waarin ze zesde werd. Als 4-, 5- en 6-jarige won ze jaarlijks een aantal koersen waaronder Superkwartetten. Zo kwam ze aan een mooie winsom van ruim € 32.000. Halverwege haar zesde jaar werd haar carrière beëindigd en het volgende jaar werd ze gedekt.

Vader Rapid Royalty
Deze in 1984 geboren hengst won in de USA als 3-jarige 1 koers uit 17 starts en behaalde als 4-jarige 8 overwinningen, 2 tweede en 6 derde plaatsen uit 22 starts. Daarna kwam hij met een winsom van ca. € 150.000 naar Nederland. Als 8-jarige had hij nog een opleving en was 1x eerste, 5x tweede en 3x derde uit 22 starts. Jaarwinsom € 10.000. Hij dekte vanaf 1990 t/m 2003 bij Buitenzorg. Zijn beste producten zijn Derby-winnaar It's Buitenzorg, Nike Oldeson, Kevin Buitenzorg en Poemba Paniek. Als broodmare-sire valt hij niet zo op, met uitzondering van zijn dochter Iwema's First. Rapid Royalty is goed gefokt als zoon van Speedy Crown uit een Super Bowl-merrie. Deze laatste had enkele goede koerspaarden tussen haar 16 producten.
 
Broodmare-sire
De broodmare-sire van Iwema's First is de Italiaan Revillon, een zoon van Proudly uit Domia 1.24,5 die een dochter was van tweevoudig Prix d'Amérique-winnaar Mighty Ned uit een volle zuster van het Italiaanse topvaderpaard Oriolo. Deze laatste was van Pharaon, dus hier zit nog een scheut Frans bloed. De Star's Pride-zoon Proudly kennen we hier ook. Revillon  heeft een mooie stamboom. De zwarte hengst koerste vanaf zijn tweede t/m zijn zevende jaar met succes in Italië en won o.a. als 4-jarige de Premio Continentale vóór Delfo en Fakir du Vivier en de Premio Turilli, vóór Dosson, Timothy T en Udet Hanover. Zijn winsom bedroeg 183 miljoen lires, omgerekend 675.000 gulden. Revillon dekte vanaf 1979 t/m 1984 bij Hendrik Pol en fokte redelijk. Zijn beste producten waren de merrie Yevillon Nora (104.900 gld.), Zorronora (60.500 gld.), Crebas Bas (68.000 gld.), Carllewis Juweel (75.000 gld.) en Chris Victory (77.000 gld.). Deze 3 C-tjes komen uit zijn zesde, tevens laatste jaargang.

Russische moederlijn
Het Russische Orloff-draverras is in de tweede helft van de 18e eeuw ontwikkeld door Graaf Alexis Orloff, die een van de vele minnaars was van Catharina de Grote en tevens de moordenaar van haar echtgenoot, de infantiele tsaar Peter III. Orloff had veel kwaliteiten en was vooral een groot paardenkenner. Hij importeerde Arabische hengsten en ook west-Europese paarden, waaronder merries met Fries bloed. Door deze rassen te kruisen en in te telen op de beste, heeft hij een snel draverras gefokt dat naar hem is genoemd. De paarden werden voor het vervoer gebruikt en later ook voor de drafsport. Rond de jaren 1900 werden veel Russische harddravers naar west-Europa gebracht om hier het draverras te verbeteren. Het waren veelal schimmels, zo ook de merrie Arnolda, die vlak na 1900 in ons land werd geïmporteerd. Haar eerste drie producten waren hengsten, die geen record hebben gelopen. De vierde en tevens laatste was de Bobichon-dochter Euryanthe 1.45,4. Zij was gefokt door de heer De Goede uit Purmerend en bracht slechts één product. Gelukkig was dat een merrie: Otelha.
 

Otelha
Otelha werd geboren in 1921 en gefokt door Jan Plevier uit Alkmaar. Ze was een goed koerspaard met een record van 1.29,6 en vooral een vermaarde kortebaner, die met Jan de Vlieger talloze successen heeft behaald. De grote schimmelmerrie prijkt op de omslag van het Jubileumboek van de Kortebaanvereniging 't Zand. Otelha was een dochter van de Nederlandse hengst Dumas en ze kreeg slechts twee veulens. De eerste was Dumas Hanover, ook een schimmel, en een goed koerspaard met een record van 1.26,4 als 10-jarige. Drie jaar na Dumas kwam Gonny D ter wereld. 


Boven: Otelha met J. Witteveen.

Gonny D
Gonny D was een mooie schimmelmerrie, in 1939 gefokt door S. Kuiper uit Zaandam. Met Jan de Vlieger won ze de eerste Derby na de herinvoering in 1942 en was ook daarna een uitstekend koerspaard tegen de topklasse van Nederland. Ook in de fokkerij heeft ze het uitstekend gedaan, waarschijnlijk mede dankzij haar vader, de uitstekende broodmare-sire Brother Hanover. Zij werd moeder van o.a. Ronald 1.23,2 die tweede werd in de Derby achter Roland. Beide waren zoons van de (halve) Fransman Parisien. Ronald's volle broer, Umberto van Gonny, werd op jonge leeftijd naar de USA geëxporteerd vanwege zijn Russische bloedlijnen. Hij koerste redelijk en liep een record van 2.12 (= km.tijd 1.22), maar was weinig succesvol in de fokkerij. Wanda van Gonny 1.22,7 is een volle zus van Ronald en ze is de overgrootmoeder van Iwema's First. Een andere volle zus, Veleta van Gonny 1.31,5, had 5 producten waarvan alleen Dumas Hanover P in de baan kwam, maar niet veel presteerde. Uit haar nafok is alleen Paris (1.21,0 - € 16.000) het noemen waard. De halfzus Zusanna van Gonny 1.26,7 (v. Double Six M) deed het redelijk in de fokkerij. Al haar 7 producten kwamen in de baan met als beste Jacobus O (1.20,7 - € 10.664). Uit haar nafok haalden alleen Yorki Mendel (1.17,9 - € 22.700) en Tenno W (1.18,8 - € 13.900) een voldoende.
Het beste product van Gonny D was Derbywinnaar Tabor 1.18,9 (van Premier Mars) die ook op latere leeftijd bij de top van Nederland behoorde. De schimmelhengst bestreed o.a. Theo Messidor en Quicksilver S. Hij won als 5-jarige de Gouden Zweep in 1957 en werd 4e in de Grote Prijs der Lage Landen van 1962. In de fokkerij viel Tabor tegen. Hij bracht hier ongeveer 60 producten, waarvan Hanneke Tabor (1.20,3 - € 21.000) de beste was.

Boven: Gonny D wint de Derby, met Jan de Vlieger op de sulky.

Wanda van Gonny
Zij was een goed koerspaard, dat meedraaide in de subklasse. Ze had een record van 1.22,7 en een winsom van € 11.000.
Wanda kreeg 8 producten van 8 verschillende hengsten. De helft verscheen in de baan en de helft daarvan verdiende bijna niets. Er zaten twee harddravers tussen en dat waren de schimmelruin Loena (1.19,0 - € 22.258) en de merrie Ilona (1.22,7 - € 8.676), resp. van Gutenberg en Lex Hanover. Ilona is Elite-fokmerrie geworden als moeder van 14 Rotary-producten, waaronder de halve eurotonner Yamet Rotary. Wanda's eerste product was Gonny Zuidvelde (1.28,1 - € 726), een dochter van Enterprise. Zij is de enige Zuidvelde in dit rijtje en met haar gaan we verder.

Boven: Nog een schimmel in de volgende generatie: Wanda van Gonny.
Ze wint hier als 3-jarige met Bram Nottelman, op 14-9-1958.

De Zuidveldes
We telden op de NDR-site 49 Zuidveldes, waarvan de meeste zijn gefokt door de heer en mevrouw Van der Heide uit Zuidvelde. Gonny was hun eerste fokproduct en zij ging als 3-jarige al de fokkerij in. Ze bracht 14 Zuidveldes, waarvan er 8 in de baan kwamen. De beste was de bekende Niels Zuidvelde (1.17,0 - € 68.405), die zich in een aantal Klassiekers wist te plaatsen. De Heres-zoon is ook als dekhengst ingezet. Hij bracht ca. 45 producten, waarvan er slechts 20 in de baan kwamen met als beste Veike Zuidvelde, Akka Tonnawerd en Bo Bo Tonnawerd, die alle drie iets meer dan € 30.000 wonnen. Twee halfbroers van Niels Zuidvelde, Pauwel en Ton Zuidvelde (zoons van Star Performer) waren redelijke koerspaarden met winsommen rond de € 20.000. Moeder Gonny Zuidvelde had 8 dochters en met 6 daarvan is doorgefokt. Karin Zuidvelde werd moeder van Unri Zuidvelde (1.17,0 - € 68.405) en nog 3 redelijke koerspaarden. Haar volle zus Uwanda is de grootmoeder van Iwema's First. Karin en Uwanda zijn beide van Star Performer. De andere (half)zussen brachten geen grootheden in de baan.

Uwanda Zuidvelde
Uwanda bracht 8 producten (zie tabel), waarvan 3 van haar halfbroer Niels. Die kwamen niet in de baan. Ook die van Roper Dan en Vlado koersten niet, hetgeen niet verwonderlijk is. Alleen van Way to Stay kreeg ze twee goede producten, Early Nobo en Ferdy Nobo. Uwanda's derde product was Catia Zuidvelde, van de Italiaanse hengst Revillon, die hierboven is beschreven. Zij kwam wel in de baan maar wist geen gulden te verdienen. In de fokkerij deed ze het beter dan haar moeder, waarschijnlijk doordat ze met betere hengsten werd gekruist. De duurste hengst (Harmonious) deed het echter het slechtste. Zijn dochter La Bella Forza werd in 1995 voor 26.000 gld bij SWS verkocht, maar kwam niet in de baan, net als haar jongere volle zus. Naast de uitstekende koersmerrie Iwema's First, had Catia nog 3 producten, die ongeveer 10 mille wonnen, waaronder de bekende Paul de Leeuw, die vanwege zijn naam veel publiciteit kreeg. Voor opfok en training waren sponsors gevonden, waaronder Boko-stables, Bussinessclub Wolvega en Hugo Langeweg. De man Paul de Leeuw was ambassadeur en wat het paard won ging naar een goed doel. Dat werd uiteindelijk 10.905 Euro.

Iwema's First
We bespreken haar beste afstammelingen uit het lijstje in de tabel in volgorde van afnemende winsommen:
- Victor Lavec: (5 punten qua winsom). Hij was een van de beste paarden van zijn jaargang. Werd vijfde in de Derby, tweede in de Fokkers Trofee en ook tweede in de Finale van het Vierjarigen Kampioenschap, alle keren achter Virgill Boko. Als 5-jarige kwam hij in Italië onder de hoede van Henny Grift en won een koers in Turijn. Hij werd begin 2009 als 6-jarige definitief uitgevoerd naar Frankrijk, waar hij slechts enkele plaatsgelden wist te behalen. In januari 2011 werd hij nog tweede in Toulouse.
- Rowdy Joe Boko: (4 punten). Hij behoorde als jong paard ook bij de beste. Ondanks zijn geringe afmetingen (1.49 m) wist hij de Sweepstakes te winnen en was hij tweede in de Fokkers Trofee. Als 4-jarige werd hij tweede in het Van Wickevoort en derde in het Vierjarigenkampioenschap.
- Wim: (4 punten). De naar Wim Gerrits vernoemde ruin werd na een kwalificatie op Duindigt als 3-jarige naar Noorwegen geëxporteerd, waar hij het goed heeft gedaan. Sinds begin 2011 wordt hij in Zweden getraind en is daar nog niet gestart.
- Sijb Boko: (1 punt). Is door zijn eigenaar ingezet als dekhengst voor eigen gebruik.
- Arthur Boko: (1 punt). Is vernoemd naar de fokker van zijn moeder en geëxporteerd naar Zweden waar hij nog succesvol koerst. Hij heeft 3 keer gewonnen in 12 starts.
- Ywema's Pine: is geëxporteerd naar Zweden en heeft 1 keer gewonnen in 19 starts.
De naar een Marokkaans-Nederlandse kickbokser vernoemde Badr Hari is nog niet gestart.
De volgende telg is vernoemd naar Patrick: Davidson Boko. Op 15 maart j.l. kreeg de nieuwe Elitemerrie een mooi hengstveulen van Pegasus Boko, dat Eagle B Butcher is genoemd. Als volgende partner is gekozen voor Passing Renka. Volgens de huidige eigenaar Jan de Vries heeft de merrie een braaf karakter en een mooi exterieur. Ze is inmiddels 20 jaar oud, maar ze ziet er nog uit als een 10-jarige.
Om Elitemerrie te worden moet een fokmerrie via haar kinderen 15 winsompunten hebben verdiend en Arthur Boko bezorgde zijn moeder onlangs het 15e punt. De fam. De Vries, krijgt het bijbehorend certificaat tijdens de Jaarvergadering van de Fokkersvereniging uitgereikt.

Click hier voor een actueel overzicht van de productie van deze Elite-merrie.

Resumé
In de stamboom van Iwema's First staat weinig modern bloed. Toch mag ze trots zijn op haar productie. Het is opvallend dat sommige fokmerries uit oude Nederlandse moederlijnen goed blijven presteren, ondanks de concurrentie van topgefokte buitenlandse merries. Iwema's First is daar een mooi voorbeeld van. Het helpt natuurlijk wel dat er in de laatste generaties goede vaderpaarden zijn gebruikt. Leuk is dat haar oorsprong in Rusland ligt bij de Orloff-dravers. Het is ook mooi dat deze merrie op 20-jarige leeftijd nog een kans krijgt bij de fam. De Vries.

Verwijzing
Op de website van de Fokkersvereniging (www.dutchtrotters.nl ) vindt u de puntentelling voor de elitemerries en een overzicht van alle elitemerries.
Op de website van het NDR-Archief (www.archiefndr.nl ) vindt u het beste paard van deze familie, de schimmelhengst Tabor, in de Hall of Fame, met veel foto's en zelfs oude filmbeelden.


Boven: Victor Lavec met Jos Verbeeck op Vincennes.
Tot nu toe de beste van Iwema's First.

Boven: Rowdy Joe Boko was een van de beste producten van Iwema's First.

 

terug naar Merries van de Maand